watersysteemherstel door datagedreven begrip van bosverdamping en grondwateraanvulling

Doel & uitdaging

20241128_125703

Doel

Het doel van het project is om op een praktijkgerichte manier het kwantitatieve inzicht in verdamping en grondwateraanvulling in bosgebieden op hoge zandgronden te vergroten. Dit helpt om onzekerheden te verkleinen en beleidsbeslissingen te ondersteunen, evenals maatregelen voor te stellen om gebieden klimaatrobuuster in te richten.

Daarnaast wil het project kennis over verdamping en grondwateraanvulling praktisch beschikbaar maken voor hydrologische modellen.

Beide aspecten dragen bij aan goed onderbouwde beleidsbeslissingen, gericht op het verbeteren van de toestand van grondwaterlichamen en het waarborgen van de drinkwatervoorziening in samenhang met natuurwaarden en andere landschapsfuncties zoals landbouw en bebouwing.

Uitdaging

Grondwateraanvulling in de infiltratiegebieden op de hoge zandgronden is de drijvende kracht achter het zoetwatersysteem in grote delen van Nederland. Dit watersysteem is van belang voor de beschikbaarheid van voldoende water voor menselijk gebruik, zoals de drinkwatervoorziening en het herstel van bos en natuur.

De invloed van de verdamping door verschillende bostypes op de grondwateraanvulling op de hoge zandgronden is echter onvoldoende nauwkeurig in beeld. De geschatte onzekerheid in de aanvulling is minimaal 100 mm/jaar, wat voor bijvoorbeeld de Veluwe overeenkomt met ongeveer de totale drinkwateronttrekking aldaar.

Daarnaast is het nog onduidelijk hoe in een veranderend klimaat de balans tussen verdamping en extremere neerslag zal doorwerken naar de aanvulling van het grondwatersysteem en daarmee naar vernatting of juist verdroging van gebieden. Met name over de reactie van bomen op extreme droogte is nog onvoldoende kennis beschikbaar.

Deze kennis is nodig om goede afwegingen te maken over het wel of niet aanvoeren en infiltreren van water op de hoge zandgronden en, zo ja, om welke hoeveelheden het dan moet gaan. De belangrijkste onderzoeksvragen voor dit onderzoek zijn:

  1. Wat is de grondwateraanvulling onder diverse bostypen op de hoge zandgronden en wat is de omvang en onzekerheid van de verschillende waterbalanstermen die de uiteindelijke grondwateraanvulling bepalen?
  2. Hoe kan informatie over waterbalanstermen van bossen op de hoge zandgronden op zo’n manier (online) beschikbaar worden gemaakt dat deze informatie daadwerkelijk geïmplementeerd wordt in hydrologische modellen en wordt meegenomen in afwegingen ten aanzien van onttrekkingen, actieve aanvulling en infiltratie en landinrichting (o.a. bossenstrategie) onder een veranderend klimaat?
Afbeelding 2: Verdampingscomponenten
Afbeelding 2: Verdampingscomponenten